Yaşlı, hasta ya da ilaç kullanan hayvanınız kaybolduysa: ilk 24 saatte acil adımlar

Neden daha acil?

Sağlıklı, genç bir hayvan birkaç gün dışarıda kalmayı çoğu zaman atlatabilir. Ama düzenli ilaç alan ya da özel bakım gerektiren bir hayvan için her saat önemlidir: tedavisi aksar, beslenmesi bozulur, soğuğa, sıcağa ve susuzluğa karşı daha savunmasızdır. Kaybolmuş olmanın stresi de durumunu ağırlaştırabilir.

Yaşlı hayvanlarda ayrıca yön bulma sorunu olabilir. Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesi, köpeklerde bilişsel işlev bozukluğu sendromu adı verilen ve insanlardaki Alzheimer hastalığına benzetilen, yaşa bağlı bir durumu anlatıyor. Belirtiler arasında tanıdık yerlerde kaybolmak, köşelerde sıkışıp kalmak, boşluğa bakmak ve geceleri dolaşmak sayılıyor; sendrom köpeklerde dokuz yaş civarında ya da daha ileri yaşlarda başlayabiliyor. Bu tür bir hayvan evinin önündeki sokakta bile yolunu kaybedebilir.

• Şeker hastalığı gibi düzenli ilaç ya da iğne gerektiren hastalıklar
• Kalp, böbrek ya da nöbet hastalıkları gibi kronik rahatsızlıklar
• Yaşa bağlı bilişsel işlev bozukluğu
• İşitme ya da görme kaybı: çağrıyı duymayabilir, tehlikeyi göremeyebilir
• Yakın zamanda ameliyat olmuş, dikişli ya da koruyucu yaka takan hayvanlar

İlk 24 saat: saat saat plan

İlk 1 saat: veteriner hekiminizi arayın, yakını tarayın

• Veteriner hekiminizi arayın ve hayvanınızın kaybolduğunu söyleyin. Kaçırılan dozun ne anlama geldiğini, hangi belirtilerin acil olduğunu ve bulununca ne yapmanız gerektiğini sorun.
• Kaybolduğu yerden başlayarak yakın çevreyi yavaşça arayın. Hareket kabiliyeti azalmış bir hayvan çoğu zaman uzağa gidemez; bir çalının içinde, bir çit aralığında ya da bir köşede sıkışıp kalmış olabilir.
• Havuz, su birikintisi, çukur, inşaat alanı ve merdiven boşluğu gibi düşebileceği yerlere özellikle bakın.
• Evde mutlaka biri kalsın; kapının önüne yatağını ve bir kap su koyun.

1-6 saat: ilan, klinikler ve bildirim

• Ücretsiz kayıp ilanınızı verin ve sağlık notunu ekleyin. Kategoriyi doğrudan seçmek için kedi ya da köpek bağlantısını kullanabilirsiniz.
• Çevredeki veteriner kliniklerini ve belediye hayvan bakımevini arayın. Hayvanınızın hastalığını anlatın; getirilirse sizi hemen aramalarını isteyin.
• Kediniz ya da köpeğiniz kayıtlıysa kaybını il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne veya yetkili veteriner hekime bildirin. Yasal süre 7 gün, ama bildirimi ilk gün yapın.
• Komşulara, kapıcılara, esnafa ve mahalle gruplarına haber verin; “yaşlı ve hasta, uzağa gidemez” bilgisini özellikle vurgulayın.

6-24 saat: hava koşullarını hesaba katın

• Akşam serinliği ya da gündüz sıcağı, hasta ve yaşlı hayvanları daha çabuk etkiler. Hava koşullarına göre korunaklı yerlere (bodrumlar, araç altları, sundurmalar) öncelik verin.
• Gece geç saatte ve sabah erken el feneriyle arayın. İşitmesi zayıf bir hayvan sesinizi duymayabilir; çağırmakla yetinmeyin, gözle tarayın.
• İlan sayfanızdaki Afiş yazdır bağlantısıyla QR kodlu afişinizi alın; afişte “İLAÇ KULLANIYOR” gibi kısa bir uyarıya yer verin.
• Bulunan hayvan ilanlarına bakın; bölgenizdeki klinikleri gün içinde yeniden arayın.

Veteriner hekiminizle neleri konuşmalısınız?

Her hastalık ve her ilaç farklıdır; kaçırılan bir dozun önemsiz mi yoksa acil mi olduğuna yalnızca hayvanınızı tanıyan veteriner hekim karar verebilir. Şu soruları sorun:

• Kaçırılan dozlar hayvanım için ne kadar risk taşıyor?
• Hangi belirtileri görürsem onu hemen acile getirmeliyim?
• Bulunduğunda ilacına nasıl ve ne zaman devam etmeliyim?
• Başka bir kliniğe götürülürse oradaki hekimle konuşabilir misiniz?

İnsülin kullanan hayvanlar

Şeker hastası bir hayvan için durum özellikle hassastır. VCA Hastaneleri, bir doz kaçırıldığında bir sonraki dozun zamanı için veteriner hekime danışılmasını ve düşük kan şekeri belirtisi gösteren bir hayvana insülin verilmemesini öneriyor. Halsizlik, titreme, sendeleme, uyku hâli, nöbet ve olağan dışı davranışlar bu belirtiler arasında sayılıyor. Günlerce yemek bulamamış olabilecek bir hayvana, bulunduğunda kendi başınıza insülin yapmayın; önce veteriner hekiminizi arayın.

İlanınızda sağlık durumunu nasıl yazmalı?

İlanınızdaki kısa bir sağlık notu, hayvanınızı görenlerin durumun aciliyetini anlamasını ve doğru davranmasını sağlar. Ayrıntılı tıbbi bilgiyi değil, onu görenin bilmesi gerekeni yazın:

• “Düzenli ilaç kullanıyor; görürseniz lütfen hemen haber verin ya da en yakın veteriner hekime götürün.”
• “Yaşlı ve işitmesi zayıf; adına tepki vermeyebilir.”
• “Gözleri iyi görmüyor; ani hareketlerden ürkebilir, yavaş yaklaşın.”
• “Lütfen yiyecek ve su dışında hiçbir şey vermeyin.”

Ayırt edici bir özelliği ve mikroçip numarasını ilanda yazmayın; “buldum” diyen kişiyi doğrulamak için saklayın. İyi bir ilan metni için kayıp hayvan ilanı rehberimize bakabilirsiniz.

Yaşlı hayvanlarda arama ipuçları

• Dar alanlara bakın: Bilişsel sorunları olan hayvanlar bir köşeye, çitin arkasına ya da iki duvar arasına girip geri çıkamayabilir.
• Tanıdık rotaları izleyin: Her gün yürüdüğünüz yolları, eski evinizin çevresini ve sık gittiğiniz parkı dolaşın.
• Gözle arayın: İşitmesi zayıf bir hayvan çağrıya yanıt vermez; el feneriyle çalı diplerini ve araç altlarını tarayın.
• Sessizce yaklaşın: Görme kaybı olan bir hayvan ani dokunuşla ürkebilir; yanına gelince adını yumuşak bir sesle söyleyin ve kokunuzu almasına izin verin.
• Saklanan kedilere dikkat: Yaşlı ya da hasta kediler kendilerini güvende hissettikleri sessiz bir köşeye saklanır ve çoğu zaman ses çıkarmaz.

Türe göre ayrıntılı arama adımları için köpek ve kedi rehberlerimize bakabilirsiniz.

Bulunduğunda ilk yapılacaklar

1. Veteriner hekiminizi arayın ve hayvanınızın bulunduğunu söyleyin; ilaca nasıl devam edeceğinizi sorun.
2. Su verin; mamayı veteriner hekiminizin önerdiği şekilde, az miktarda verin.
3. Halsizlik, titreme, kusma, nefes güçlüğü gibi belirtiler varsa beklemeden kliniğe götürün.
4. İlanınızı “Kavuştu” olarak işaretleyin, afişleri toplayın ve kayıp bildirimi yaptığınız yere hayvanınızın bulunduğunu bildirin.

Bir daha yaşanmaması için

• Künyeye telefon numaranızın yanına “İLAÇ KULLANIYOR” gibi kısa bir not yazdırın.
• Mikroçip kaydındaki iletişim bilgilerinizin güncel olduğundan emin olun; ayrıntılar için mikroçip rehberimize bakın.
• Yaşlı köpeğinizi kayışsız gezdirmeyin; bahçe kapısının ve çitlerin sağlam olduğunu kontrol edin.
• Bilişsel sorunları olan bir hayvanı geceleri kapısı kapalı bir odada tutun.
• Hayvanınızın güncel fotoğraflarını ve ilaç listesini telefonunuzda hazır tutun.