Kedi ve köpeklerde mikroçip kaydı: kaybolunca ve bulununca ne yapılır?

Mikroçip nedir, ne değildir?

Mikroçip, veteriner hekim tarafından hayvanın deri altına yerleştirilen küçük bir kimlik çipidir. Yönetmeliğe göre mikroçip 15 karakterli bir kod içerir. Bu kod, hayvanı kayıt sistemindeki kaydıyla eşleştirir; tasma çıksa, künye kaybolsa bile hayvanın üzerinde kalır.

• Konum göstermez. Mikroçip bir GPS cihazı değildir; kaybolan hayvanın nerede olduğunu söylemez.
• Okutulunca işe yarar. Kod yalnızca bir okuyucu cihaz yaklaştırıldığında okunur.
• Kayıt güncel olmalı. Hayvanı bulan kişinin size ulaşabilmesi için kayıttaki bilgilerin doğru olması gerekir.

Bu yüzden mikroçipi, tasmadaki telefon numaralı bir künyeyle birlikte düşünün: künye, hayvanı bulan kişinin size hemen ulaşmasını sağlar; çip ise kalıcı kimliktir. ABD’de yapılan bir ASPCA anketinde eve kavuşan köpeklerin %15’i künye ya da mikroçip sayesinde bulunmuş.

Kedi ve köpekler için mikroçip zorunlu mu?

Evet. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.4/1-k’ye göre kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür. Kanunda bunun için öngörülen son tarih 31 Aralık 2025’ti; bu tarih geçti. Kayıtsız bir kedi ya da köpeğiniz varsa vakit kaybetmeden kaydını yaptırın.

Uygulamanın ayrıntıları, Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik’te düzenlenir (Resmî Gazete, 26 Şubat 2018, sayı 30344; 2022 ve 2025’te değiştirildi). Kimliklendirme ve kayıt için veteriner hekiminize danışın.

PETVET nedir?

Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre sahipli kedi ve köpeklerin kayıtları PETVET (Ev Hayvanı Kayıt Sistemi) üzerinde tutulur. Bir hayvan sistemde kayıp olarak işaretlendiğinde, sistemi kullananlar bu durumu görebilir. Bu, kaybolan hayvanınız bir yerde okutulduğunda kayıp olduğunun anlaşılması için önemlidir.

Hayvanınız kaybolduğunda

1. 7 gün içinde bildirin. Yönetmelik m.12/3’e göre kayıtlı bir hayvan kaybolduğunda sahibi bu durumu 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum, kuruluş veya kişilere (örneğin yetkili veteriner hekime) bildirir. Süreyi beklemeyin; bildirimi ilk gün yapın.
2. İletişim bilgilerinizi kontrol ettirin. Kayıttaki telefon numaranız eskiyse, hayvanınız bulunup okutulsa bile size ulaşılamayabilir.
3. Ücretsiz ilan verin. İlanınızda hayvanınızın mikroçipli olduğunu belirtin ama numarayı yazmayın.
4. Veteriner kliniklerine ve belediye bakımevine haber verin. Hayvanınız oraya götürülüp okutulabilir.
5. Bulunduğunda da haber verin. Hayvanınıza kavuşunca bildirim yaptığınız yere iletin ve ilanınızı “Kavuştu” olarak işaretleyin.

Kaybolan hayvanınızı ararken neler yapabileceğinizi kayıp kedi ve kayıp köpek rehberlerimizde adım adım anlattık.

Bir hayvan bulduğunuzda

Sahipli görünen bir kedi ya da köpek bulduysanız onu en yakın veteriner hekime ya da belediyeye götürüp mikroçip okutun; sahibi tespit edilebilir.

Yönetmelik m.12/4’e göre bulduğu hayvanı sahiplenmek isteyen kişi beyanname doldurup kayıt yaptırır. Hayvanın daha önce sahipli olduğu anlaşılırsa önceki sahibine bildirilir ve hayvanı teslim alması için 72 saat süre tanınır. Sahibi gelmezse hayvan bulan kişi adına kaydedilir; bulan kişi sahiplenmek istemezse hayvanı belediye bakımevine götürür.

Adım adım yapılacaklar için sahipli kedi veya köpek buldum rehberimize bakın. Bölgenizdeki kayıp kedi ve kayıp köpek ilanlarına göz atmayı da unutmayın.

Sahiplendiyseniz ya da bilgileriniz değiştiyse

Yönetmelik m.12/1’e göre hayvanın sahibi değiştiğinde bu durum 60 gün içinde bildirilir. Bir kedi ya da köpek sahiplendiyseniz kaydın sizin adınıza geçtiğinden emin olun.

Taşındığınızda ya da telefon numaranız değiştiğinde de kayıttaki bilgilerin güncellenmesi için veteriner hekiminize danışın. Hayvanınız bir gün kaybolursa güncel bir kayıt, size ulaşılmasını büyük ölçüde kolaylaştırır.

Belgelerinizi bugünden hazırlayın

Kayıp anında zaman kaybetmemek için birkaç şeyi şimdiden hazırlayın. Bunlar hem kayıp bildiriminde hem de hayvanınızı bulan kişiye sahipliğinizi gösterirken işinize yarar:

• Mikroçip numarasının yazılı olduğu kayıt belgesi ya da veteriner karnesi
• Hayvanınızın yüzünü, tüm vücudunu ve ayırt edici özelliklerini gösteren güncel fotoğraflar
• Kaydı yapan veteriner hekimin ve bağlı olduğunuz il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünün iletişim bilgileri
• Tasmada, güncel telefon numaranızın yazılı olduğu bir künye

Bu hazırlık birkaç dakikanızı alır, ama hayvanınız kaybolursa ilk saatlerde büyük kolaylık sağlar: ilan vermeniz gerektiğinde fotoğraflarınız hazır olur, sahipliğinizi kanıtlamanız gerektiğinde belgeleriniz elinizin altında bulunur.

Mikroçip numarası ve gizlilik

Mikroçip numarası hayvanınızın kimliğidir. İlanlarda, sosyal medyada ya da afişlerde paylaşmayın. “Hayvanınızı buldum” diyen biri gerçekten bulduysa, hayvan bir veteriner hekimde okutularak doğrulanabilir; o kişinin numarayı önceden bilmesi gerekmez.

Aynı şekilde bir hayvan bulduysanız ve sahibi olduğunu söyleyen biri size ulaştıysa, teslimi bir veteriner kliniğinde, çipi okutup sahibin elindeki kayıt bilgileriyle karşılaştırarak yapmayı önerin.