Köpeğim kayboldu: ilk 24 saatte adım adım yapılacaklar

İlk 24 saat: saat saat ne yapmalı?

Köpeğinizin kaybolduğunu fark ettiğiniz an, harekete geçmek için en doğru andır. Hemen aramaya başlayın ama paniğe kapılıp bağırarak koşmayın. Aşağıdaki plan ilk günü üç parçaya böler; her adımın ayrıntısını bu rehberin ilerleyen bölümlerinde bulabilirsiniz.

İlk 1 saat: yakını arayın, evi boş bırakmayın

• Kaybolduğu yeri, saati ve onu en son kimin, nerede gördüğünü not edin.
• Ailenizi, komşularınızı ve arkadaşlarınızı aramaya katın; herkes farklı bir yöne gitsin ve telefonla haberleşin.
• Evde ya da kaybolduğu noktada mutlaka biri beklesin; köpeğiniz kendi yolunu bulup geri dönebilir.
• Yanınıza tasmasını, kayışını, mamasını ve sevdiği bir oyuncağı alın; telefonunuzda güncel ve net bir fotoğrafını hazır tutun.
• Köpeğinizi görürseniz kovalamayın; çömelin ve sakin bir sesle seslenin.

1-6 saat: ilanı verin, çevreye haber verin

• Ücretsiz kayıp köpek ilanınızı verin; ilan bağlantınızı mahalle WhatsApp gruplarında ve sosyal medyada paylaşın.
• Yakındaki veteriner kliniklerini ve belediyenin hayvan bakımevini arayın; fotoğrafını ve ilan bağlantınızı bırakın.
• Köpeğiniz kayıtlıysa kaybını il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da yetkili veteriner hekime bildirin. Yasal süre 7 gün, ama bildirimi ilk gün yapın.
• Esnafa, kapıcılara, kuryelere ve güvenlik kamerası olan işyerlerine fotoğrafını gösterin.
• Kapının önüne yatağını, sizin kokunuzu taşıyan yıkanmamış bir giysiyi ve bir kap su bırakın.

6-24 saat: alanı genişletin, sessiz saatleri kullanın

• İlan sayfanızdaki Afiş yazdır bağlantısıyla QR kodlu afişinizi alın; kaybolduğu yerin çevresindeki kavşaklara ve panolara asın.
• Kaybolduğu yerin yaklaşık 3 km çevresini sokak sokak paylaştırın; parklara, inşaat alanlarına ve otoparklara bakın.
• Gece geç saatte ve sabah erken, sokak sessizken adını seslenin; sonra durup dinleyin.
• Bulunan köpek ilanlarına göz atın ve size gelen mesajları düzenli olarak kontrol edin.
• Köpeğinizi görmeden “buldum” diyen hiç kimseye para göndermeyin.

Köpeğinizi görürseniz: kovalamayın

Kaybolan köpekler, özellikle ürkek olanlar ya da havai fişek, gök gürültüsü gibi ani bir sesle kaçanlar, korku içinde hareket eder. Bu hâldeki bir köpek sahibinin sesine bile kaçarak tepki verebilir. Peşinden koşmak onu trafiğe ya da daha uzağa sürükleyebilir.

1. Durun ve köpeğe doğru yürümeyin.
2. Yan dönün ya da yere çömelin; doğrudan göz teması kurmadan sakin ve alçak bir sesle konuşun.
3. Mama paketini hışırdatın ya da bir parça yiyeceği yere bırakın.
4. Köpeğin size gelmesini bekleyin; yaklaştığında ani hareket yapmadan tasmasını takın.

Aramayı kaybolduğu yerin çevresinde yoğunlaştırın

ASPCA anketinin en önemli sonucu, köpeklerin çoğunun sahiplerinin mahallede araması sayesinde bulunmasıdır. Petco Love Lost da kaybolduğu yerin yaklaşık 3 km (2 mil) çevresinde aramayı öneriyor. Bu alanı planlı biçimde tarayın:

• Bölgeyi sokak sokak paylaştırın; her gün farklı saatlerde, yavaş yürüyerek ya da araçla dolaşın.
• Parklar, inşaat alanları, okul bahçeleri, otoparklar ve sık çalılıklar gibi saklanabileceği yerlere bakın.
• Esnafa, kapıcılara, servis ve kurye şoförlerine, sabah yürüyüşü yapanlara fotoğrafını gösterin.
• Güvenlik kamerası olan işyerlerinden kayıtlara göz atmalarını rica edin.
• Gece geç ve sabah erken saatlerde, sokak sessizken adını seslenin; sonra durup dinleyin.

Kokunuz yol gösterebilir

Kapının önüne köpeğinizin yatağını, battaniyesini ve sizin kullandığınız, yıkanmamış bir giysiyi bırakın; yanına bir kap su koyun. Tanıdık kokular, yakınlarda dolaşan bir köpeğin evi bulmasına yardımcı olabilir.

Künye ve mikroçip: kaydınız güncel mi?

Aynı ankette eve kavuşan köpeklerin %15’i künye ya da mikroçip sayesinde bulunmuş. Künyedeki telefon numarası, köpeği bulan kişinin size hemen ulaşmasını sağlar; mikroçip ise tasma çıksa bile kalıcı bir kimliktir. Mikroçip bir konum cihazı değildir: işe yaraması için köpeği bulan kişinin onu bir veteriner hekimde ya da belediyede okutması ve kayıttaki bilgilerin güncel olması gerekir.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.4/1-k uyarınca kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür. Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre kayıtlar PETVET (Ev Hayvanı Kayıt Sistemi) üzerinde tutulur. Ayrıntılar için mikroçip rehberimize bakabilirsiniz.

Kayıp bildirimini 7 gün içinde yapın

Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik m.12/3’e göre kayıtlı bir hayvan kaybolduğunda sahibi bu durumu 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da yetkili veteriner hekime bildirir. Süreyi beklemeyin, bildirimi ilk gün yapın. Hayvan sistemde kayıp olarak işaretlendiğinde PETVET’i kullananlar bu durumu görebilir.

Veterinerleri ve bakımevini arayın, bizzat gidin

Yaralı ya da sahipsiz sanılan bir köpek veteriner kliniğine veya belediye hayvan bakımevine götürülmüş olabilir. Yakınınızdaki klinikleri tek tek arayın; fotoğrafını ve ilan bağlantınızı bırakın. Belediyenizin veteriner işleri birimini ve hayvan bakımevini de arayın. Bir köpeği telefonda tarif ederek tanımak zor olduğu için bakımevine bizzat gidip bakın ve bunu birkaç günde bir tekrarlayın.

Ankette barınakta bulunan köpeklerin oranı %6 çıkmış. Düşük bir oran, ama köpeğiniz o %6’nın içinde olabilir; bu ihtimali atlamayın.

Ücretsiz ilan verin ve afiş asın

Kayıp Hayvan Bul’da ilan vermek, aramak ve mesajlaşmak tamamen ücretsizdir. Öne çıkarma ya da ücretli üyelik yoktur, tüm ilanlar eşit sıralanır. İyi bir ilanda şunlar bulunur:

• Köpeğinizin yüzünü ve tüm vücudunu gösteren net, güncel fotoğraflar
• Cinsi, boyutu, rengi, yaşı ve cinsiyeti
• Kaybolduğu il, ilçe, mahalle ve saat
• Tasma, künye ve mikroçip durumu
• Ürkek mi, yabancılara yaklaşır mı: onu görenler ne yapmalı?

Ayırt edici bir özelliği ve mikroçip numarasını ilanda yazmayın; “köpeğinizi buldum” diyen kişiyi doğrulamak için saklayın. İlanınızı yayımladıktan sonra ilan sayfanızdaki Afiş yazdır bağlantısıyla QR kodlu afişinizi alın. Büyük kavşaklarda dikkat çeken bir afişin nasıl hazırlanacağını kayıp afişi rehberimizde anlattık.

Sistemimiz ilanınızı aynı bölgedeki bulunan köpek ilanlarıyla otomatik olarak karşılaştırır ve olası bir eşleşmede size e-postayla haber verir. Telefon numaranızı göstermek zorunda değilsiniz; paylaşırsanız ilan kapandığında (kavuştu, süresi doldu ya da kaldırıldı) numaranız ilandan otomatik olarak silinir. E-posta adresiniz hiçbir zaman gösterilmez.

Dolandırıcılara karşı dikkatli olun

Ödüllü kayıp ilanları dolandırıcıların hedefi olabiliyor. Eskişehir’de köpeği için 50 bin TL ödül koyan bir kişiye “köpeğinizi bulduk” diyen kişiler ulaştı; konum bilgisi karşılığında 5-10 bin TL istediler ve başka köpeklerin fotoğraflarını gönderdiler. PawBoost’un dolandırıcılık rehberi de benzer senaryolar anlatıyor: “köpeğiniz yaralandı, acil ameliyat parası lazım” diyen sahte bulanlar, benzer bir köpeğin fotoğrafı ve “sahibi olduğunuzu kanıtlayın” diyerek istenen SMS doğrulama kodu.

• Köpeğinizi yüz yüze görmeden hiç kimseye para, kapora ya da masraf göndermeyin.
• Telefonunuza gelen doğrulama kodlarını kimseyle paylaşmayın; bu kodlarla hesaplarınız ele geçirilebilir.
• Gönderilen fotoğrafta, ilanda yazmadığınız ayırt edici özelliği arayın; emin olamıyorsanız görüntülü arama isteyin.
• Buluşmayı gündüz, kalabalık bir yerde yapın ve yanınıza birini alın.

Sık görülen tuzakları ve korunma yollarını kayıp ilanlarında dolandırıcılık rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Ödül koyacaksanız

Ödül zorunlu değildir ve tamamen sizinle köpeğinizi bulan kişi arasındadır; site ödüle aracılık etmez. Missing Animal Response, afişlere “ödül” kelimesini ve tutarını yazmamayı öneriyor. İlanda belirttiğiniz ödül Türk Borçlar Kanunu m.9 uyarınca sizi bağlayabilir; ödülü yalnızca köpeğinizi teslim aldıktan sonra, yüz yüze verin.

Köpeğiniz döndüğünde

Köpeğinizi bir veteriner hekime kontrol ettirin. İlanınızı “Kavuştu” olarak işaretleyin, afişleri toplayın ve kayıp bildirimi yaptığınız yere köpeğinizin bulunduğunu haber verin. Size yardım edenlere teşekkür etmeyi unutmayın; mahalle grubunda paylaşacağınız kısa bir kavuşma haberi, ilanınızı paylaşan herkesin sonucu öğrenmesini sağlar.