Kedim kayboldu: ilk 24 saatte evden sokağa adım adım arama

İlk 24 saat: saat saat plan

Kaybolan bir kediyi ararken en sık yapılan hata, aramayı hemen uzaklara taşımaktır. 2018’de Animals dergisinde yayımlanan ve 1.210 kayıp kediyi inceleyen bir araştırmada, hiç dışarı çıkmayan kediler kaçtıkları noktaya ortanca 39 metre uzaklıkta bulunmuş; dışarı çıkabilen kedilerde bu mesafe ortanca 300 metre olmuş. Aşağıdaki plan ilk günü buna göre, evden dışarıya doğru üç parçaya böler.

İlk 1 saat: evin içi ve kapının önü

• Kapı ve pencereleri kapatın, sonra evin içini dolaplar, yatak altları ve beyaz eşyaların arkası dâhil baştan sona arayın.
• Kaçtığı kapıyı, pencereyi ya da balkonu belirleyin; aramaya tam o noktadan başlayın.
• Merdiven boşluğuna, bodruma, apartman girişine ve binanın hemen çevresindeki araç altlarına el feneriyle bakın.
• Kedinizi görürseniz üzerine yürümeyin; çömelin, sakin konuşun ve taşıma çantasını yanınızda tutun.

1-6 saat: komşulara haber verin, ilanı açın

• Komşularınızdan bodrum, depo, garaj, kömürlük ve bahçe gibi kapalı alanlara bakmalarını ya da bakmanıza izin vermelerini rica edin.
• Ücretsiz kayıp kedi ilanınızı verin; bağlantıyı apartman ve mahalle WhatsApp gruplarında paylaşın.
• Çevredeki veteriner kliniklerini ve belediye hayvan bakımevini arayın; fotoğrafını ve ilan bağlantınızı bırakın.
• Kediniz kayıtlıysa kaybını il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da yetkili veteriner hekime bildirin. Yasal süre 7 gün, ama bildirimi ilk gün yapın.

6-24 saat: sessiz saatler ve tanıdık kokular

• Gece geç saatte ve sabah erken, sokak sessizken el feneriyle arayın; adını yumuşak bir sesle söyleyip birkaç dakika dinleyin.
• Kapının ya da balkonun önüne battaniyesini, sizin kullandığınız bir giysiyi ve bir kap su koyun.
• İlan sayfanızdaki Afiş yazdır bağlantısıyla QR kodlu afişinizi alın; kapı önlerine ve yakındaki panolara izin alarak asın.
• Bulunan kedi ilanlarına göz atın ve size gelen mesajları düzenli olarak kontrol edin.

Önce evin içini arayın

Kediler korktuklarında, hastalandıklarında ya da alışmadıkları bir şeyle karşılaştıklarında saklanmayı seçer ve çoğu zaman hiç ses çıkarmaz. “Evde yok” demeden önce evi bir kez de kedinizin gözüyle tarayın. Hiç dışarı çıkmayan bir ev kedisi kapıdan ya da pencereden kaçtıysa bile ilk saatlerde evin çok yakınında, hatta içinde saklanıyor olabilir.

• Gardırop, çekmece ve mutfak dolaplarının içi, dolapların üstü ve raflar
• Yatak, kanepe ve koltukların altı ve içlerindeki boşluklar
• Çamaşır, kurutma ve bulaşık makinelerinin içi ve arkası
• Kombi dolabı, banyo dolapları, asma tavan ve tesisat boşlukları
• Balkon, çiçeklikler, klima dış ünitesinin çevresi ve depolar

Yakın çevreyi sessiz saatlerde arayın

Dışarıda kalan bir kedi genellikle uzağa koşmaz; ürktüğü anda en yakın güvenli köşeye sığınır ve orada saatlerce, bazen günlerce sessizce bekleyebilir. ASPCA anketinde eve kavuşan kedilerin %30’unun sahibinin mahallede araması sayesinde bulunması da aramanın önce birkaç sokaklık alanda yoğunlaşması gerektiğini gösteriyor. Bakmanız gereken yerler:

• Apartmanın bodrum katı, kömürlük, kazan dairesi, sığınak ve merdiven altları
• Park hâlindeki araçların altı (aracın sahibine haber vermeden kaputu açmayın)
• Komşu bahçeleri, çalılıklar, inşaat alanları ve çöp konteynerlerinin çevresi
• Ağaçlar, damlar ve çatı araları: korkan kediler yükseğe de çıkabilir

Neden gece ve sabah erken?

Sokağın gürültüsü azaldığında hem kedinizin sesini duymanız hem de onun sizi duyması kolaylaşır. Gece geç saatte ya da sabah erken, el feneriyle çalı diplerini ve araç altlarını tarayın; ışık kedinin gözlerinde parlayarak yerini ele verebilir. Adını yumuşak bir sesle söyleyin, mama kabını sallayın ya da her gün duyduğu bir sesi çıkarın, sonra durup birkaç dakika dinleyin.

Kedinizi gördüğünüzde üzerine yürümeyin ve yakalamaya çalışmayın. Çömelin, sakin konuşun ve kendisinin size gelmesini bekleyin. Korkmuş bir kedi, sahibini tanısa bile ilk anda kaçabilir. Taşıma çantasını yanınızda bulundurun.

Kapının önünü tanıdık hâle getirin

Kapının ya da balkonun önüne kedinizin battaniyesini, sizin kullandığınız bir giysiyi, bir kap su ve biraz mama koyun. Tanıdık kokular, yakınlarda saklanan bir kedinin eve dönüş yolunu bulmasına yardımcı olabilir. Mamanın sokak hayvanlarını da çekebileceğini unutmayın; kabı düzenli olarak kontrol edin.

Kayıp bildirimini 7 gün içinde yapın

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.4/1-k’ye göre kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür. Kediniz mikroçipli ve kayıtlıysa, Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik m.12/3 uyarınca kaybını 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da yetkili veteriner hekime bildirmeniz gerekir. Süreyi beklemeyin; bildirimi ilk gün yapın.

Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre kayıtlar PETVET (Ev Hayvanı Kayıt Sistemi) üzerinde tutulur. Hayvan sistemde kayıp olarak işaretlendiğinde sistemi kullananlar bu durumu görebilir; kedinizi bulan biri onu okutturduğunda kayıp olduğu anlaşılabilir. Mikroçipin nasıl işlediğini mikroçip rehberimizde anlattık.

Veterinerlere ve belediye bakımevine haber verin

Kediniz yaralanmış ya da birisi tarafından bulunup bir kliniğe götürülmüş olabilir. Çevrenizdeki veteriner kliniklerini tek tek arayın; kedinizin fotoğrafını ve ilanınızın bağlantısını bırakın. Belediyenizin veteriner işleri birimini ve hayvan bakımevini de arayın. Mümkünse bakımevine bizzat gidip bakın, çünkü bir kediyi telefonda tarif ederek tanımak zordur.

ASPCA anketinde eve kavuşan kedilerin yalnızca %2’si barınakta bulunmuş. Oran düşük olsa da bu ihtimali atlamayın ve birkaç günde bir yeniden sorun.

Ücretsiz ilan verin, afiş asın, paylaşın

Kayıp Hayvan Bul’da ilan vermek, aramak ve mesajlaşmak tamamen ücretsizdir. Öne çıkarma ya da ücretli üyelik yoktur, tüm ilanlar eşit sıralanır. İyi bir ilanda şunlar bulunur:

• Kedinizin net, güncel ve mümkünse birden fazla fotoğrafı
• Cinsi ya da görünüşü (tekir, sarman, Van, British…), rengi ve deseni, yaşı ve cinsiyeti
• Kaybolduğu il, ilçe, mahalle ve tarih
• Tasma, kısırlaştırma ve mikroçip durumu
• Ürkek mi, adına tepki verir mi: onu görenler nasıl davranmalı?

Ayırt edici bir özelliği (örneğin karnındaki bir leke ya da kulağındaki küçük bir çentik) ilanda yazmayın. “Kedinizi buldum” diyen kişiden bu özelliği tarif etmesini isteyerek gerçekten sizin kedinizi görüp görmediğini anlayabilirsiniz.

İlanınızı yayımladıktan sonra ilan sayfanızdaki Afiş yazdır bağlantısıyla QR kodlu afişinizi hazırlayın; kapı önlerine, apartman panolarına, veteriner kliniklerine ve muhtarlık panosuna izin alarak asın. Uzaktan fark edilen bir afişin nasıl hazırlanacağını kayıp afişi rehberimizde anlattık. İlan bağlantınızı mahalle WhatsApp gruplarında ve sosyal medyada da paylaşın.

Telefon numaranızı göstermek zorunda değilsiniz; ilgilenenler size site içinden mesaj gönderebilir. Numaranızı paylaşmayı seçerseniz yalnızca giriş yapmış kullanıcılar istek üzerine görebilir. İlan kapandığında (kavuştu, süresi doldu ya da kaldırıldı) numaranız ilandan otomatik olarak silinir; e-posta adresiniz ise hiçbir zaman gösterilmez.

Bulundu ilanlarını takip edin

Kedinizi bulan biri sizden önce “bulundu” ilanı vermiş olabilir. Bulunan kedi ilanlarına her gün göz atın. Sistemimiz kayıp ilanınızı aynı bölgedeki bulundu ilanlarıyla otomatik olarak karşılaştırır ve olası bir eşleşmede size e-postayla haber verir. Hesabınızdan ilinize ve kedi kategorisine özel bir arama uyarısı da oluşturabilirsiniz; yeni ilanlar size özet e-postayla gelir.

Size ulaşanlara karşı dikkatli olun

Kayıp hayvan ilanları ne yazık ki dolandırıcıların da hedefi olabiliyor. Eskişehir’de köpeği için 50 bin TL ödül koyan bir kişiye “köpeğinizi bulduk” diyen dolandırıcılar ulaştı; konum bilgisi karşılığında para istediler ve başka köpeklerin fotoğraflarını gönderdiler. Aynı yöntem kedi sahiplerine de uygulanabilir.

• Kedinizi yüz yüze görmeden kimseye para, kapora ya da “yol masrafı” göndermeyin.
• Telefonunuza gelen SMS doğrulama kodunu hiç kimseyle paylaşmayın.
• Gönderilen fotoğraftan emin olamıyorsanız görüntülü arama ya da yeni bir fotoğraf isteyin.
• Buluşmayı gündüz, kalabalık bir yerde yapın ve yanınıza birini alın.

Sık görülen tuzakları ve korunma yollarını kayıp ilanlarında dolandırıcılık rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Ödül koymak zorunda değilsiniz. Koyarsanız ödül tamamen sizinle kedinizi bulan kişi arasındadır; ilanda belirttiğiniz ödül Türk Borçlar Kanunu m.9 uyarınca sizi bağlayabilir. Ödülü yalnızca kedinizi teslim aldıktan sonra, yüz yüze verin.

Kediniz döndüğünde

Kedinizi sakin bir odaya alın, su ve mama verin. Yaralanma, topallama, iştahsızlık ya da halsizlik görürseniz veteriner hekiminize gösterin. Ardından ilanınızı “Kavuştu” olarak işaretleyin, astığınız afişleri toplayın ve size yardım edenlere haber verin. Kayıp bildirimi yaptıysanız kedinizin bulunduğunu da bildirim yaptığınız yere iletin.