Sokakta sahipli bir hayvan buldunuz: ilk 24 saatte su, mama, güvenli oda ve veteriner

İlk 24 saat: saat saat plan

İlk 1 saat: güvenle alın, su verin, kayda geçirin

• Hayvanı ürkütmeden yanınıza alın; trafikten ve kalabalıktan uzaklaştırın.
• Tasmada künye, telefon numarası ya da isim olup olmadığına bakın; varsa sahibini hemen arayın.
• Bulduğunuz yeri (sokak, mahalle), saati ve hayvanın durumunu not edin; genel görünüşünü gösteren bir iki fotoğraf çekin.
• Temiz su verin ve onu sessiz, kapısı kapanan bir odaya alın.

1-6 saat: veteriner, mikroçip ve ilan

• En yakın veteriner hekimi arayın; uygunsa hayvanı götürüp genel bir kontrol yaptırın ve mikroçip okutun.
• Bölgedeki kayıp kedi ve kayıp köpek ilanlarına bakın; benzer bir ilan görürseniz ilan sahibine site içinden mesaj gönderin.
• Ücretsiz bulundu ilanınızı verin; bulduğunuz yeri ve tarihi yazın, ayırt edici bir ayrıntıyı saklayın.
• Bulduğunuz sokaktaki esnafa ve kapıcılara haber verin; sahibi oralara sormuş olabilir.

6-24 saat: dinlendirin, gözlemleyin, takip edin

• Mamayı küçük porsiyonlar hâlinde verin; yiyip içtiğini, tuvaletini yapıp yapmadığını gözlemleyin.
• Halsizlik, kusma, ishal, topallama ya da nefes güçlüğü görürseniz bekletmeden veteriner hekime götürün.
• İlanınıza gelen mesajları ve bölgedeki yeni kayıp ilanlarını düzenli olarak kontrol edin.
• Hayvana bakamayacaksanız belediyenin veteriner işleri birimini arayıp nasıl yönlendirileceğini öğrenin.

Güvenle yanınıza alın

Kaybolmuş bir hayvan korkmuş, aç, susuz ya da yaralı olabilir; sahibine çok bağlı olsa bile yabancılara farklı tepki verebilir. Yavaş yaklaşın, yan dönün ve çömelin; hayvanın sizi koklamasına izin verin. Elinizde kayış yoksa sağlam bir ip ya da kemer geçici olarak işinizi görebilir. Kediyi kucakta taşımak yerine bir taşıma çantasına ya da havalandırma delikleri açılmış sağlam bir kutuya alın; korkan bir kedi kucakta çırpınıp kaçabilir.

Hırlayan, dişlerini gösteren ya da sizi görünce saldırmaya hazırlanan bir köpeği zorla tutmaya çalışmayın. Uzaktan fotoğrafını çekin, yerini not edin ve belediyenin veteriner işleri birimine haber verin.

Sokakta tek başına görünen küçük yavru kedileri hemen almayın; anneleri yakınlarda yiyecek arıyor olabilir. ASPCA da yavruları farkında olmadan annesinden koparmamak için önce durumu değerlendirmeyi öneriyor. Bu rehber, bir evden kaçtığı anlaşılan sahipli hayvanlar içindir.

Su, mama ve beslenme

Kaybolmuş bir hayvan büyük olasılıkla susuz kalmıştır. Önce temiz su verin ve kabın hep dolu olmasına dikkat edin. Mamayı ise ilk öğünlerde az miktarda verin: ne kadar süredir aç olduğunu ve neyle beslendiğini bilmiyorsunuz; bir anda çok yemek midesini rahatsız edebilir. En doğrusu, kediye kedi maması, köpeğe köpek maması vermektir. Evde yoksa en yakın marketten ya da pet shoptan alabilirsiniz.

Vermemeniz gerekenler

ASPCA’nın zehir danışma merkezi, bazı insan yiyeceklerinin kedi ve köpekler için tehlikeli olduğu konusunda uyarıyor. İyi niyetle verilen şu yiyeceklerden kaçının:

• Süt ve süt ürünleri: Hayvanlarda sütteki laktozu sindirecek enzim yeterince bulunmaz; ishal ve sindirim sorunlarına yol açabilir. Kediye süt vermek yaygın ama yanlış bir alışkanlıktır.
• Çikolata, kahve ve kafeinli yiyecekler
• Üzüm ve kuru üzüm
• Soğan, sarımsak ve frenk soğanı
• Şekersiz sakız ve şekerlemelerde bulunan ksilitol
• Alkol
• Çiğ et ve kemik: Bakteri taşıyabilir; kemikler sindirim yolunda yaralanmaya ya da tıkanmaya yol açabilir.

Sessiz ve güvenli bir oda hazırlayın

• Kapısı kapanan, sessiz bir oda seçin; pencereleri ve balkon kapısını kapalı tutun. Yeni bir ortamda bulunan hayvan, ilk fırsatta yeniden kaçmaya çalışabilir.
• Yere bir battaniye ya da eski bir havlu serin; su ve mama kabını yakına koyun.
• Kedi için bir kum kabı hazırlayın. Kedi kumu yoksa kenarlı bir kutuya yırtılmış gazete koyabilirsiniz.
• Köpeği tuvalet için yalnızca kayışla ve kısa süreli çıkarın; bahçeniz olsa bile başıboş bırakmayın.
• Hayvanı zorla sevmeye, yıkamaya ya da kucaklamaya çalışmayın; ilk saatlerde dinlenmeye ihtiyacı var. Çocuklara da bunu anlatın.

Kendi hayvanlarınızdan ayrı tutun

Bulduğunuz hayvanın aşılarını, parazitlerini ya da bulaşıcı bir hastalığı olup olmadığını bilmiyorsunuz. Bir veteriner hekim görene kadar onu kendi kedi ve köpeklerinizden ayrı bir odada tutun. Mama ve su kaplarını, battaniyeleri ortak kullanmayın ve ona dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın.

Veteriner kontrolü ve mikroçip okutma

Bulduğunuz hayvanı ilk fırsatta bir veteriner hekime götürün. Gitmeden önce arayıp uygun olup olmadıklarını sormanız zaman kazandırır; muayene ücretini de önceden konuşabilirsiniz. Veteriner hekim genel bir muayene yapabilir, yaralanma ve parazit kontrolü edebilir, yaşını tahmin edebilir. En önemlisi, mikroçip okutarak sahibinin tespit edilmesine yardım edebilir.

Mikroçip, deri altına yerleştirilen ve 15 karakterli bir kod taşıyan küçük bir kimlik çipidir. Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre sahipli kedi ve köpeklerin kayıtları PETVET üzerinde tutulur. Okutma sonucunda öğrendiğiniz çip numarasını ilanda paylaşmayın; sahibini doğrularken işinize yarar. Ayrıntılar için mikroçip rehberimize bakın.

Hemen veterinere götürmeniz gereken durumlar

• Kanama, açık yara ya da trafik kazası geçirmiş olma şüphesi
• Nefes almakta zorlanma, ayağa kalkamama ya da bilinç bulanıklığı
• Tekrarlayan kusma ya da ishal, yiyip içmeme
• Belirgin topallama ya da dokunulduğunda acı belirtisi

Gece bulduysanız ve hayvanın durumu iyiyse; su verip güvenli odada dinlendirin, sabah veteriner hekime götürün. Yukarıdaki acil belirtilerden biri varsa beklemeyin, gece de açık olan bir veteriner kliniğine başvurun.

Sahibine ulaşmak için ilk adımlar

Bakım kadar önemli olan, sahibinin sizi bulabilmesidir. Bulduğunuz il ve ilçedeki kayıp ilanlarına bakın ve ücretsiz bir bulundu ilanı verin. Kayıp Hayvan Bul’da ilan vermek tamamen ücretsizdir; sistemimiz ilanınızı aynı bölgedeki kayıp ilanlarıyla otomatik olarak karşılaştırır. İlanda kendi ev adresinizi yazmayın ve ayırt edici bir ayrıntıyı saklayın.

Hayvanı sahiplenmeyi düşünüyorsanız acele etmeyin. Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik m.12/4’e göre hayvanın daha önce sahipli olduğu anlaşılırsa önceki sahibine bildirilir ve hayvanı teslim alması için 72 saat süre tanınır. Sahibini doğrulama, güvenli teslim ve sahiplenme sürecini sahipli kedi veya köpek buldum rehberimizde adım adım anlattık.

Bakamayacaksanız ne yapmalı?

Her bulan kişinin evi bir hayvanı ağırlamaya uygun olmayabilir; bunda utanılacak bir şey yok. Bakamayacaksanız belediyenizin veteriner işleri birimini ya da hayvan bakımevini arayın ve hayvanı nasıl teslim edebileceğinizi öğrenin. ASPCA da bulunan bir hayvan için ilk adımda yerel barınaktan yönlendirme almayı öneriyor.

Hayvanı hangi bakımevine teslim ettiğinizi bulundu ilanınıza ekleyin ve ilanınızı açık tutun; sahibi ilanınızı sonradan görürse nereye başvuracağını bilir. Hayvanı bulduğunuz yere geri bırakmayın: ev hayvanları sokakta yiyecek bulmakta ve tehlikelerden korunmakta zorlanabilir.